आर्थिक नीति,वित्तीय नीति र मौद्रिक नीति

आर्थिक नीति

  • राष्ट्रिय अर्थतन्त्र सञ्चालनका सन्दर्भमा सरकारले अख्तियार गर्ने नीति नै आर्थिक नीति हो । मुलुकले आत्मसात् गरेको अर्थव्यवस्था अनुरुप आर्थिक उद्देश्यहरु हासिल गर्न समग्र आर्थिक क्षेत्र र क्रियाकलापहरु कसरी सञ्चालन गर्ने भन्ने विषयलाई यसले समेट्दछ ।
  • सरकारलाई आर्थिक वृद्धि,आर्थिक विकास,आर्थिक स्थायित्वका सन्दर्भ के कस्ता नीति तथा कुटनीति अबलम्बन गर्ने भन्ने विषयलाई दिशाबोध गर्ने नीति आर्थिक नीति हो ।

वित्तीय नीति

  • सरकारको आर्थिक उद्धेश्य हासिल गर्न वित्तीय क्रियाकलाप सञ्चालन गर्ने नीतिलाई वित्तीय नीति भनिन्छ ।
  • सरकारको वित्तीय प्रबन्ध सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था एवम् मार्गदर्शन गर्ने नीतिका रुपमा यसलाई बुझ्नुपर्दछ ।
  • यसमा सार्वजनिक आय, सार्वजनिक खर्च र सार्वजनिक ऋणको प्रबन्ध गर्दै अर्थतन्त्रलाई चलायमान गराउने उद्धेश्य निहित हुन्छ ।
  • सरकारबाट सार्वजनिक उद्धेश्य हासिल गर्न सार्वजनिक खर्चमा निमित्त उठाईने राजश्व तथा प्राप्त गरिने ऋणको व्यवस्थापन सम्बन्धी नीतिलाई वित्तीय नीति भनिन्छ ।

मौद्रिक नीति

  • राष्ट्रिय आर्थिक नीतिका आधारमा मौद्रिक व्यवहार तथा कार्यहरुलाई नियमन गर्न अपनाईने नीति नै मौद्रिक नीति हो । आर्थिक एवम् वित्तिय नीतिको कार्यान्वयनमा सहयोगी भूमिका निर्वाह गर्ने नीतिका रुपमा मौद्रिक नीतिलाई बुझ्नुपर्दछ ।
  • मौद्रिक नीतिले मुद्रा प्रदाय, तरलता व्यवस्थापन र शोधानान्तर स्थितिको अध्ययन गर्दै अर्थतन्त्र एवम् आर्थिक क्रियाकलापलाई सन्तुलित बनाउन योगदान गर्दछ ।
  • मौद्रिक नीतिको सञ्चालन केन्द्रिय बैंक मार्फत गरिन्छ । यो आर्थिक नीतिको मूल आधारका रुपमा रहन्छ ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *